Báo cáo này có thể tác động xấu đến nền kinh tế toàn cầu ngay cả khi các công ty lớn tuyên bố cắt giảm chi phi nhiên liệu. Nhà kinh tế trưởng Fatih Birol cho biết IEA đang nghiên cứu tỷ lệ cạn kiệt của khoảng 400 mỏ dầu trong một đề tài nghiên cứu đầu tiên thuộc loại này về nguồn cung dầu mỏ thế giới.
Các nhà phân tích thị trường gọi IEA, có trụ sở tại Pari (Pháp), là nguồn thông tin dầu mỏ độc lập đáng tin cậy và hoan nghênh quyết định của cơ quan này tiến hành nghiên cứu sâu về các nguồn cung dầu mỏ. Tuy nhiên, dự đoán mới của IEA có thể tiếp tục khiến thị trường thất vọng và lo lắng. Giá dầu mỏ trên thị trường thế giới ngày 20/5 đã tăng lên mức kỷ lục trên 135 USD/thùng trước khi giảm trở lại. Ít dầu hơn sẽ có nghĩa là giá mọi mặt hàng từ xăng dầu đến lượng thực cao hơn. Các hãng hàng không, hiện đang bị tác động xấu bởi giá nhiên liệu máy bay leo thang, sẽ mất dần lợi nhuận, buộc phải cắt giảm chi phí, và dự kiến sẽ phải đối mặt với những biến động trong ngành hàng không toàn cầu. Tập đoàn chế tạo ô tô Ford Motor Co. (Mỹ) vừa cho biết họ sẽ cắt giảm sản lượng xe thể thao tiêu thụ nhiều nhiên liệu, đồng thời dự đoán hãng sẽ phải đối mặt với thời kỳ khó khăn hơn trong thời gian tới.
Theo ông Birol, những lo ngại về sự bất ổn trên các thị trường dầu mỏ thế giới và tính không chắc chắn về các mức cung đã thúc đẩy IEA tiến hành nghiên cứu nói trên, với kết quả dự kiến sẽ được công bố vào tháng 11/08. Ông Birol nói: "Giá dầu mỏ đang ở mức rất cao và nhu cầu đã tăng mạnh so với những năm gần đây, trong khi mức tăng sản lượng không nhiều. Chúng ta thấy đầu tư vào ngành dầu mỏ chưa thỏa đáng". Ông Birol không bình luận liệu nguồn cung dầu thế giới có thể giảm mạnh hay không theo dự đoán của IEA. Ông nói: "Chúng ta hãy chờ xem". Theo các dự báo trước đó của IEA, nguồn cung dầu mỏ thế giới sẽ vào khoảng 116 triệu thùng/ngày vào năm 2030, tăng so với mức 87 triệu thùng/ngày hiện nay. Ông Birol cho hay các công ty dầu mỏ và chính phủ đã hợp tác với các chuyên gia của IEA để chuẩn bị báo cáo nghiên cứu này. Ông nói thêm: "Đó không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Đây là lần đầu tiên, vấn đề này được đề cập trên phạm vi rộng".
Theo ông Birol, nghiên cứu của IEA sẽ có ý nghĩa quan trọng bởi một trong những thay đổi sắp tới là thế giới sẽ ngày càng phụ thuộc vào các công ty dầu mỏ quốc gia, thay vì những tập đoàn đa quốc gia. Ông Birol nói: "Cho tới nay, chúng ta đã nhận thấy các công ty dầu mỏ quốc tế chịu trách nhiệm mang một khối lượng dầu khổng lồ tới các thị trường. Ngày nay, trong nhiều trường hợp, kể từ khi trữ lượng dầu mỏ hiện có ngày một giảm sút, thế giới sẽ cần đến một phần dầu rất lớn từ các công ty dầu mỏ quốc gia. Và họ có những điều kiện riêng". Ông dự đoán nhu cầu dầu mỏ nhiều nhất hiện nay và trong những thập kỷ tới sẽ bắt nguồn từ Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Trung Đông. Đây là một sự thay đổi lớn so với những thập kỷ gần đây, khi Mỹ và châu Âu là những nơi có nhu cầu chủ chốt. Nghiên cứu của IEA sẽ tính đến các nguồn cung ngoài khơi và trên đất liền, trong đó có các giếng dầu "khó đạt tới" ở biển sâu. Ông lưu ý công ty đầu mỏ quốc gia Petroleo Brasileiro SA của Braxin tuần trước cho biết họ đã phát hiện thêm dầu tại các vùng nước gần mỏ Tupi khổng lồ, song vẫn thận trọng về vấn đề các mỏ như thế sẽ sản xuất được bao nhiêu dầu có chất lượng.
Trong khi đó, nhà phân tích dầu mỏ Simon Wardell, thuộc hãng Global Insight, có trụ sở tại Luân Đôn (Anh), lạc quan cho rằng IEA sẽ đưa ra một bức tranh toàn diện về "những nước được bảo vệ chặt chẽ, như Arập Xêút, nhà sản xuất dầu mỏ số một thế giới". Ông nhận định báo cáo nghiên cứu của IEA sẽ hạn chế tác động đối với hoạt động đầu tư vào ngành dầu mỏ. Tuy nhiên, nhà phân tích này cho rằng các chính phủ có thể lưu ý và bắt đầu tính đến các chính sách nhằm đảm bảo nhiều nguồn cung hơn.
Ông Jim Ritterbusch, chủ tịch công ty dịch vụ tư vấn thương mại Ritterbusch and Associates ở Galena (bang Illinois, Mỹ), nói: "Mặc dù thị trường không còn kiên nhẫn chờ đón báo cáo đánh giá của IEA cho tới cuối năm nay, diễn biến trên thị trường hiện nay cho thấy nguồn cung toàn cầu sẽ eo hẹp hơn so với những dự đoán trước đó của các nhà giám sát thị trường dầu mỏ chủ chốt".
IEA là một bộ phận của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), gồm 30 quốc gia giàu có. Cơ quan này không có mối liên hệ nào với Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), và đánh giá của IEA có thể thách thức quan điểm của OPEC cho rằng thế giới đang trong tình trạng đủ nguồn cung dầu mỏ.
Những lo ngại về giá nhiên liệu leo thang đã làm cho giá cổ phiếu của hãng hàng không Air France-KLM lớn nhất châu Âu của Pháp giảm 9% ngày 22/5, sau khi hãng này công bố mức lỗ ròng 542 triệu euro (853.81 triệu USD) trong quý I/08, so với mức lợi nhuận 44 triệu euro của cùng kỳ năm 2007. Ông Jean-Cyril Spinetta, giám đốc điều hành Air France-KLM, nói chi phí nhiên liệu ngày càng tăng có nghĩa là ngành hàng không thế giới đang trong thời kỳ "biến động sâu sắc", đồng thời dự đoán giá nhiên liệu tăng cao sẽ buộc ngành phải giảm công suất và thúc đẩy các thương vụ sáp nhập giữa các công ty trên thị trường toàn cầu.