Nguyên nhân chính làm giá dầu đột ngột tăng mạnh là thông tin dự trữ năng lượng hàng tuần của Mỹ bất ngờ giảm ngay trước thời điểm mùa du lịch hè sắp bắt đầu. Các nhà đầu tư lại tích cực mua dầu vào vào khi thấy USD giảm giá mạnh so với Euro. Theo kết quả điều tra của hãng tin Bloomberg, các thương gia và các nhà phân tích dự báo giá dầu thô sẽ tiếp tục tăng giá trong tuần tới. Mùa tiêu thụ xăng cao điểm ở Mỹ sẽ bắt đầu từ kỳ nghỉ Lễ Tưởng Niệm tuần này tới Ngày Lao động (đầu tháng 9).
Nhà phân tích Andrey Kryuchenkov thuộc công ty môi giới Sucden tại Luân Đôn cho rằng dường như giá dầu sẽ tăng không ngừng. Giới đầu tư tỏ ra hoài nghi về khả năng thị trường dầu mỏ có thể đáp ứng nhu cầu gia tăng trong dài hạn khi mà các nền kinh tế đang nổi có nhu cầu năng lượng rất lớn.
Giá dầu đã tăng hơn 30% tính từ đầu năm, thời điểm giá dầu qua mức 100 USD/thùng lần đầu tiên trong lịch sử do tình hình bất ổn tại các nước sản xuất dầu chủ chốt thế giới, dự trữ năng lượng giảm sút, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) không muốn tăng sản lượng khai thác , nhu cầu nhiên liệu của châu Á tăng và đồng USD yếu. Tính từ tháng 4/1990 tới tháng 4/2008, chỉ số giá xăng dầu nói chung đã tăng trung bình 350%.
Ông Shane Oliver, nhà kinh tế trưởng của AMP Capital Investors tại Sydney cho rằng với đợt tăng giá này giá dầu ở mức 150 USD/thùng "chỉ là trong vài tuần giao dịch nữa". Với nguồn cung hết sức chật vật để theo kịp cầu mức giá 300 USD/thùng là không thể tưởng tượng nổi trong vòng 5 năm nữa.
Quan chức cao cấp của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vừa đưa ra nhận định đáng chú ý rằng giá dầu cao chủ yếu là do hiện tượng đầu cơ dữ dội trên thị trường và do đồng USD yếu chứ không phải do thiếu sản lượng.
Ngày 23/5/2008, Tổng thư ký OPEC, ông Abdullah al-Badri cho rằng với tình trạng đó, OPEC không thể làm gì để có thể ngăn cản đà tăng giá của mặt hàng tối quan trọng này.
"Khi chúng tôi thấy rằng nguồn cung ngắn hạn cần bổ sung, chúng tôi sẽ bổ sung. Tuy nhiên, do giá dầu cao chủ yếu là do hiện tượng đầu cơ dữ dội trên thị trường và do đồng USD yếu nên có tăng sản lượng thì vẫn không ngăn nổi đà tăng giá", ông Abdullah al-Badri nói ngày 23/5.
Đây được coi là ngụ ý của OPEC về việc chưa muốn nâng sản lượng cho dù giá dầu đã tăng dữ dội và hiện vẫn đang nằm vững vàng trên ngưỡng 130 USD/thùng.
Trước đó, ngày 19/5, Chủ tịch OPEC kiêm Bộ trưởng Năng lượng Angiêri Chakib Khelil một lần nữa lại cho biết, OPEC sẽ không ra quyết định tăng sản lượng trước cuộc họp của khối vào ngày 9/9 tới tại Viên (Áo), bất chấp lời kêu gọi của Chính phủ Mỹ về việc tăng sản lượng để giảm đà tăng giá của dầu thô.
Chủ tịch Khelil, cũng như nhiều quan chức OPEC vẫn một mực nói rằng việc giá dầu tăng cao kỷ lục chủ yếu do các nhà đầu cơ hơn là do nhu cầu; thị trường hiện được cung cấp đủ dầu.
Quyền Bộ trưởng dầu mỏ Kuwait Mohammad al-Olaim cũng cho rằng, cung và cầu trên thị trường dầu hiện nay thực tế không phải là nhân tố quyết định giá dầu.
Bộ trưởng dầu mỏ Saudi Ali-al Naimi mới đây còn thẳng thừng tuyên bố, cầu trên thị trường đang bị các yếu tố chính trị chi phối. "Năm vừa qua OPEC đã tăng sản lượng, nhưng giá vẫn liên tục leo thang", ông này nói.
Đây không phải là lần đầu tiên OPEC từ chối nâng sản lượng dầu trong năm 2008 này.
Đầu năm 2008, OPEC đã ngay lập tức phủ đầu với tuyên bố sẽ không nâng sản lượng dầu, dù giá lúc đó cũng đã tăng cao và cho rằng, cầu trên thị trường thế giới đang là cầu ảo. OPEC cung ứng khoảng 40% sản lượng dầu cho thị trường thế giới.
Không trụ thêm được nữa, sáng 24/5, Chính phủ Inđônêxia đã chính thức tăng giá bán lẻ xăng dầu lên trung bình 28,7% nhằm giảm bớt gánh nặng trợ giá nhiên liệu cho ngân sách quốc gia trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới không ngừng leo thang. Theo quyết định trên, giá xăng tăng 33,33% (từ 4.500 rupia lên 6.000 rupia /lít), giá dầu điêzen tăng 27,9% (từ 4.300 rupia lên 5.500 rupia/lít) và giá dầu hỏa tăng 25% (từ 2.000 rupia lên 2.500 rupia/lít). Tuy nhiên, theo các nhà quan sát, với mức giá nhiên liệu tăng như trên, Inđônêxia vẫn là nước có giá nhiên liệu rẻ nhất thế giới.
Dự báo sẽ còn nhiều chính phủ có quyết định tăng giá xăng dầu giống như chính phủ Indonexia.
Giá dầu thô thế giới ngày 23/5:
Dầu thô Tại NewYork Giao tháng 0708 133,14 +2,33 USD/thùng
Tại London Giao tháng 07/08 133,19 +2,68 USD/thùng

Nguồn: Vinanet