Trong tháng 10/2008, giá cà phê thế giới liên tục giảm và đã chạm mức thấp nhất 17 tháng qua do khủng hoảng kinh tế trên toàn cầu và đồng USD tăng lên mức cao nhất 2 năm qua so với đồng USD và yên Nhật.
Hiện giá cà phê arabica kỳ hạn tại New York dao động quanh mức 105 - 115 UScent/lb, giảm khoảng 22% so với cùng thời điểm tháng trước và giảm tới 36% so với mức cao kỷ lục của 10 năm nay là 175,54 UScent/lb đạt được vào ngày 5/3/2008.
Trong khi đó giá cà phê robusta kỳ hạn tháng 1/2009 tại London ngày 29/10 đạt 1645 USD/tấn cũng giảm 22% so với cuối tháng 9 và 37% so với mức đỉnh điểm 2.628 USD/tấn đạt được ngày 14/3/2008.
Giá cà phê giảm mạnh trong thời gian gần đây chủ yếu do khủng hoảng trên thị trường toàn cầu trong bối cảnh mức cung và cầu không hề thay đổi. Đồng USD tiếp tục mạnh lên so với các loại tiền tệ khác của nhiều nước xuất khẩu trong khi đó giá các mặt hàng nói chung đang giảm. Cuộc khủng hoảng đã ảnh hưởng tới vấn đề hạn chế tín dụng và thiếu tính thanh khoản đang ảnh hưởng mạnh mẽ tới các doanh nghiệp lớn. Sự hạn chế tín dụng cũng ảnh hưởng tới các nhà sản xuất, những người bị buộc phải giảm chi phí của họ vào đầu tư và duy trì sản lượng, với việc giảm cung cà phê ở mức độ trung bình. Mức độ lạm phát cũng đang ngày càng tăng ở các nước xuất khẩu và nhập khẩu.
Khủng hoảng tài chính toàn cầu không những ảnh hưởng tới giá mà còn có thể làm giảm nguồn cung cà phê và mọi người có xu hướng sẽ chuyển sang uống cà phê tại nhà.
Do giá cà phê thế giới giảm mạnh, các nhà xuất khẩu cà phê Indonesia dự kiến định giá cho cà phê trước khi hàng được chất lên tàu chứ không đợi đến lúc giao hàng. Động thái này là nhằm bảo toàn giá cà phê, tránh khỏi sự sụt giảm giá đột ngột như của các loại mặt hàng khác. Ở Indonesia, các nhà xuất khẩu cà phê thường là đồng tình với các thỏa thuận xuất khẩu nhưng lại trì hoãn quyết định về giá cho tới khi hạt cà phê đã được giao. Các nhà xuất khẩu và người trồng cà phê Indonesia có thể bị thiệt hại rất lớn, có thể ở mức trên 50 triệu USD do giá cà phê giảm mạnh bởi mua cà phê tại thời điểm giá cao và bán ở thời điểm giá giảm.
Cũng do giá giảm mạnh, các nhà xuất khẩu cà phê của Indonesia cũng đã trì hoãn giao ít nhất 30.000 tấn cà phê hạt cho khách và có thể hủy hợp đồng. Hiệp hội xuất khẩu cà phê Indonesia đang yêu cầu chính phủ ra một đạo luật để bảo vệ các nhà xuất khẩu cà phê bằng cách cho phép họ hủy các hợp đồng nếu giá ở thời điểm giao giảm quá nhiều so với mức giá thỏa thuận trong hợp đồng.
Dự đoán, giá cà phê sẽ tăng trở lại trong thời gian tới nếu khủng hoảng tín dụng toàn cầu dịu bớt, vì tiêu thụ cà phê thế giới sẽ tăng lên, dẫn đầu là nhu cầu từ các thị trường mới nổi. Nhu cầu cà phê ở Đông Âu rất tốt. Tiêu thụ ngay tại Brazil năm 2008 cũng sẽ tăng khoảng 4%, tức là tương đối cao. Tiêu thụ cà phê tại Brazil có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiêu thụ cà phê toàn cầu, bởi thị trường này tăng trưởng rất nhanh. Dự trữ cà phê ở các kho chứa tại Sở giao dịch hàng hóa kỳ hạn New York đang tăng lên, và xuất khẩu từ Brazil, nước sản xuất lớn nhất thế giới, cũng tăng. Tuy nhiên, dự trữ cà phê thế giới, bao gồm cả dự trữ ở các nước nhập khẩu, không tăng lên, vì người trồng cà phê đang điều chỉnh sản lượng để cân đối cung - cầu. Hiện dự trữ cà phê thế giới đang ở mức 23-24 triệu bao (1 bao = 60 kg = 132 lb), tức là ở mức trung bình.
Xuất khẩu cà phê từ Brazil, bao gồm cà phê xanh, cà phê hòa tan và cà phê rang xay, dự kiến sẽ giảm 3,6% trong năm tới, kể cả khi đồng Real giảm giá mạnh so với đồng Đôla Mỹ, bởi cây cà phê đang bước vào chu kỳ sản lượng thấp - cứ 2 năm một lần. Ngoài ra, giá phân bón cao cũng đang hạn chế sản lượng.
Chính phủ Brazil đã thông qua một số biện pháp để ngăn chặn khủng hoảng tài chính, trong đó có việc cung cấp thêm tín dụng cho các nhà sản xuất, các thương gia và các nhà rang xay cà phê. Người trồng cà phê sẽ không thể duy trì được sản xuất nếu không nhận được các khoản tín dụng để thanh toán lương cho công nhân và các chi phí khác nữa.
Chính phủ của các nước sản xuất cũng như tiêu thụ đều đang nỗ lực ngăn chặn khủng hoảng tài chính, trong đó có việc cấp tín dụng để duy trì hoạt động sản xuất. Tiêu thụ cà phê loai chất lượng và giá thành cao chắc chắn sẽ giảm sút nếu kinh tế thế giới lâm vào suy thoái.
Các nước nhập khẩu mua khoảng 92 - 93 triệu bao cà phê mỗi năm, trong đó cà phê loại đặc biệt chiếm khoảng 3 - 4%. Tiêu thụ cà phê chất lượng trung bình chưa chắc sẽ bị ảnh hưởng bởi những biến động kinh tế hiện nay.
Tiêu thụ cà phê của thế giỡi trong năm 2008 ở khoảng 128 triệu bao, nhiều hơn so với 124,6 triệu bao năm 2007.
Một số tin nổi bật trên thị trường cà phê thế giới
Năm 2008, do nhu cầu tăng mạnh, Thái Lan có thể phải nhập khoảng 20.000 tấn cà phê, tăng 28 lần so với năm 2007. Các nhà xuất khẩu của Thái Lan sẽ mua khoảng 10.000 tấn cà phê dự trữ, tăng gấp đôi so với dự trữ thường niên của họ. Hiện tại, Thái Lan nhập khẩu cà phê tươi từ Việt Nam và cà phê rang xay từ Mỹ. Thái Lan dự kiến sẽ sản xuất khoảng 50.000 tấn cà phê trong năm nay, thấp hơn 9% so với năm ngóai, trong đó 48.000 tấn là cà phê vối và phần còn lại là cà phê chè; tổng lượng cà phê tiêu thụ tại nước này dự kiến tăng 10% so với năm 2007, lên 52.000 tấn.
Lào: nghề trồng cà phê ở các tỉnh Nam Lào đã có truyền thống hàng trăm năm nay, nhưng cà phê Lào đến nay chưa có thương hiệu trên thị trường thế giới nên chưa khuyến khích được người trồng cà phê cũng như chưa có điều kiện tăng chất lượng cà phê để tham gia vào thị trường xuất khẩu. Vì vậy gia nhập Hiệp hội cà phê thế giới đang là nhu cầu cấp thiết với ngành trồng và chế biến cà phê Lào. Lào hiện đang xúc tiến các thủ tục gia nhập Hiệp hội cà phê thế giới vào cuối năm nay.