Chỉ số S&P 500 phục hồi bất chấp bối cảnh đầu tư khác biệt rõ rệt so với ngày 27 tháng 2 - trước khi bùng nổ xung đột quân sự giữa ở Trung Đông. Giá dầu hiện cao hơn khoảng 40% so với thời điểm đó. Lo ngại về lạm phát cũng đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc của Mỹ (kỳ hạn tham chiếu) tăng lên. Chính những lo ngại đó đã khiến thị trường nhìn chung không còn dự đoán lãi suất của Mỹ sẽ được điều chỉnh giảm hơn nữa trong năm nay.
Tất cả những yếu tố đó nếu tiếp tục kéo dài có thể tạo ra những trở ngại cho hiệu suất của cổ phiếu.
Các nhà đầu tư đang nắm bắt những gì họ coi là bối cảnh kinh tế vững chắc, đặc biệt là triển vọng lợi nhuận mạnh mẽ của các doanh nghiệp, vốn thực sự đã được cải thiện kể từ khi bắt đầu xảy ra xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Họ cũng nhận thức rõ khả năng phục hồi của thị trường chứng khoán trong suốt chu kỳ tăng trưởng ba năm qua và thận trọng trước nguy cơ bỏ lỡ các đợt tăng giá.
Dự kiến chiến tranh không kéo dài
Chỉ số S&P 500 đã phục hồi sau khi giảm trong những tuần đầu tiên sau khi cuộc khủng hoảng bắt đầu. Vào cuối tháng 3/2026, chỉ số này đã giảm hơn 9% so với mức cao nhất mọi thời đại chạm tới vào cuối tháng 1/2026 (mức giảm 10% thể hiện sự điều chỉnh xu hướng). Chỉ số S&P 500 hôm 13/4 cao hơn 1,3% so với mức trước chiến tranh và đạt đóng cửa cao kỷ lục mới.
Thị trường gia tăng lạc quan sau thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được vào tuần trước. Nhưng vẫn còn nhiều thứ chưa chắc chắn và các nhà đầu tư vẫn đang chuẩn bị cho những diễn biến liên quan đến chiến tranh có thể gây ra biến động trên thị trường tài sản.
Thị trường đang nhìn vào "những rủi ro tạm thời sẽ được khắc phục trong thời gian khá ngắn, chứ không phải là sự khởi đầu của một chế độ mới... với lạm phát tăng, giá năng lượng cao hơn và lãi suất cũng tăng," Peter Tuz, chủ tịch của Chase Investment Counsel Corp., cho biết. "Bởi vì nếu đó là chế độ mới, thì rất ít lý do để tin rằng thị trường sẽ mạnh mẽ như hiện tại."
GIÁ DẦU SẼ CÒN TĂNG NỮA, NHƯNG SAU ĐÓ THÌ SẼ GIẢM?Yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu suất của cổ phiếu là sự biến động của giá dầu. Giá dầu thô cao kéo dài sẽ gây áp lực lên người tiêu dùng, buộc họ phải chi nhiều hơn cho xăng dầu, đồng thời làm tăng chi phí của các doanh nghiệp.
Một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư đang kỳ vọng chiến tranh sẽ kết thúc trong thời gian ngắn là biến động thị trường cho thấy giá dầu dự kiến sẽ ở mức vừa phải hơn vào cuối năm, Angelo Kourkafas, chiến lược gia đầu tư toàn cầu cấp cao tại Edward Jones, cho biết.
Hợp đồng dầu thô Mỹ kỳ hạn 1 tháng đang dao động quanh mức 92 USD/thùng, trong khi hợp đồng kỳ hạn tháng 12/2026 ở mức 76 USD, theo dữ liệu của LSEG. "Thị trường hiện đang nhìn nhận sự gián đoạn trên thị trường năng lượng là một vấn đề ngắn hạn," Kourkafas nói. "Có quan điểm cho rằng, đúng là có nhiều sự gián đoạn trong ngắn hạn, nhưng nó chỉ mang tính tạm thời. Và một khi chúng ta vượt qua giai đoạn đó, nền kinh tế sẽ trở lại trạng thái ổn định như trước đây."
Giá dầu tăng đã ảnh hưởng đến lạm phát ở Mỹ, với chỉ số giá tiêu dùng tháng 3/2026 tăng mạnh nhất gần bốn năm so với tháng 2/2026.
Nỗi lo lạm phát đã khiến các nhà đầu tư giảm bớt kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất, điều vốn là động lực thúc đẩy tâm trạng lạc quan trên thị trường chứng khoán Mỹ vào đầu năm. Theo dữ liệu của LSEG tính đến 13/4, hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang dự báo lãi suất của Fed chỉ giảm 10 điểm phần trăm trong tháng 12/2026, tức là chưa đến 1 lần cắt giảm 25 điểm cơ bản. Trước chiến tranh, thị trường dự đoán sẽ có hai lần cắt giảm 0,25 điểm phần trăm như vậy trước tháng 12.
Lạm phát do giá dầu cũng là nguyên nhân chính đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc tăng cao. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm của Mỹ hiện ở mức khoảng 4,25%, tăng từ mức 3,96% hôm 27 tháng 2.
Lợi suất tăng có thể gây ra những trở ngại đối với hiệu suất của thị trường chứng khoán, bao gồm cả việc dẫn đến các công ty và người tiêu dùng phải chịu chi phí vay cao hơn.
Triển vọng lợi nhuận thúc đẩy thị trường cổ phiếu
Một yếu tố tích cực đối với thị trường chứng khoán kể từ khi chiến tranh bắt đầu: Ước tính lợi nhuận của các công ty Mỹ thậm chí còn khả quan hơn. Theo LSEG IBES, các công ty thuộc chỉ số S&P 500 dự kiến sẽ tăng lợi nhuận 19% trong năm 2026, cao hơn mức tăng dự kiến 15% ngay trước khi chiến tranh bắt đầu.
Triển vọng lợi nhuận khả quan hơn trước đã khiến cổ phiếu trở nên hấp dẫn hơn. Tỷ lệ giá trên thu nhập (P/E) của S&P 500, dựa trên ước tính lợi nhuận trong 12 tháng tới, đạt 20,4 vào 13/4, giảm so với mức hơn 23 vào cuối tháng 10/2025, theo LSEG Datastream.
Triển vọng lợi nhuận tích cực sẽ được kiểm chứng trong những tuần tới khi các công ty công bố kết quả kinh doanh quý đầu tiên.
Nhìn chung, mọi người thực sự kỳ vọng vào sự tăng trưởng lợi nhuận đáng kinh ngạc từ các công ty nói chung trong năm nay. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu con số này có chính xác hay không.
