Thị trường trái phiếu bước vào giai đoạn mà triển vọng lạm phát và lãi suất khó dự đoán hơn, trong khi sự gia tăng rủi ro đang lớn dần. Nợ công tại các nền kinh tế phát triển tiếp tục phình to, riêng nợ của Mỹ đang tiến gần 40.000 tỷ USD. Xung đột Trung Đông kéo dài cũng đẩy giá dầu trở lại trên 90 USD/thùng, làm gia tăng sức ép lạm phát và đe dọa tăng trưởng toàn cầu.
Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ lớn đang đẩy mạnh vay mượn để đầu tư hạ tầng AI, làm gia tăng cạnh tranh về nguồn vốn với chính phủ trên thị trường trái phiếu.
Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm tăng lên mức cao nhất kể từ 2007 trong phiên ngày 18/8/2026. Lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm ở khoảng 4,71%, với mốc 5% đang trở thành ngưỡng được thị trường đặc biệt quan tâm. Lợi suất tăng đồng nghĩa giá trái phiếu giảm.
Lợi suất cao làm tăng chi phí vay của chính phủ Mỹ, đồng thời có thể gây sức ép lên hộ gia đình, doanh nghiệp và các thị trường tài chính. Phần bù kỳ hạn (term premium) đối với trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, tức mức lợi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu để nắm giữ trái phiếu dài hạn, hiện khoảng 80 điểm cơ bản, gần mức cao nhất trong 12 năm.
Tại Nhật Bản, lo ngại lạm phát và kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thể tăng lãi suất ngay từ tháng 9/2026 đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất trong 3 thập kỷ. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng vượt 4%, khiến trái phiếu Nhật Bản trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư trong nước.
Tại châu Âu, lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất kể từ 2011, trong khi lợi suất trái phiếu Pháp cùng kỳ hạn lên cao nhất kể từ 2008. Chi phí vay kỳ hạn 30 năm của Anh tiến sát mức đỉnh thiết lập hồi tháng 5, cao nhất kể từ 1998.
Giới phân tích cho rằng đợt bán tháo trái phiếu hiện nay phản ánh không chỉ lo ngại về lạm phát mà còn về nợ công và khả năng kiểm soát tài khóa của các chính phủ. Thâm hụt ngân sách gia tăng, nhu cầu vốn cho AI và những bất định về chính sách tiền tệ đang làm sức ép lên lợi suất mạnh hơn.
Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cũng lan tỏa áp lực sang các tài sản khác, khiến các chỉ số lớn như Nasdaq và STOXX 600 giảm trong phiên 18/8. Điều này quan trọng vì trái phiếu chính phủ là cơ sở tham chiếu cho chi phí vốn của doanh nghiệp và lãi suất các khoản vay, trong đó có vay thế chấp mua nhà.
Một yếu tố đáng chú ý khác là các nhà đầu tư Nhật Bản có thể tăng mua trái phiếu trong nước khi lợi suất trái phiếu Nhật tăng, qua đó làm giảm nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ. Nhật Bản vốn là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ.
Dù vậy, lợi suất cao hơn cũng bắt đầu tạo sức hút trở lại đối với một bộ phận nhà đầu tư trái phiếu. Một số chuyên gia cho rằng đợt bán tháo hiện nay có thể không kéo dài nếu lợi suất ở mức cao đủ để kích thích nhu cầu mua vào.