Xây dựng mô hình sản xuất các mặt hàng từ vải thổ cẩm gắn với định hướng thị trường đã và đang tạo điều kiện tốt cho nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc miền núi phát triển bền vững.
Được sự giúp đỡ, phối hợp của Sở Khoa học - Công nghệ, Tỉnh đoàn thanh niên đã triển khai hiệu quả Dự án “Khôi phục, phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở hai huyện Mường Lát và Quan Hóa”. Đến nay, tổng số lao động tham gia dự án là 75 người, được triển khai tại 3 xã Phú Nghiêm (Quan Hóa), Tam Chung, Quang Chiểu (Mường Lát) với tổng kinh phí thực hiện là 290.480.000 đồng. Trong quá trình thực hiện, Tỉnh đoàn thanh niên đã tổ chức các lớp đào tạo nghề dệt, quản lý sản xuất, tìm kiếm thị trường cho lao động tham gia dự án; xây dựng mô hình sản xuất gắn với định hướng thị trường tại 3 xã; nghiên cứu thiết kế các mẫu sản phẩm mới; tổ chức sản xuất hàng hóa tạo ra sản phẩm; tổ chức quảng bá sản phẩm tại hai địa điểm là thị trấn Hồi Xuân (Quan Hóa) và Khu Du lịch suối cá thần Cẩm Lương (Cẩm Thủy). Đồng thời, đã xây dựng được 3 cơ sở dệt và sản xuất các mặt hàng từ vải thổ cẩm truyền thống tại các xã Phú Nghiêm, Tam Chung, Quang Chiểu.
Hiện nay, các cơ sở đang sản xuất khoảng chục mẫu sản phẩm mới, gồm quần áo, chăn, túi xách... bằng vải thổ cẩm theo các mẫu thiết kế phù hợp với thị hiếu của thị trường. Các sản phẩm này hiện đang được quảng bá, giới thiệu và bán tại hai gian hàng thanh niên ở thị trấn Hồi Xuân và Khu Du lịch suối cá thần Cẩm Lương.
Đây là hoạt động thiết thực, nhằm phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong việc khôi phục và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở các huyện miền núi của tỉnh. Đồng thời, tuyên truyền, nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân về việc giữ gìn, khai thác các giá trị văn hóa, kinh tế của nghề dệt thổ cẩm truyền thống; từng bước nghiên cứu cải tiến, ứng dụng kỹ thuật mới trong nghề dệt này và sản xuất các loại sản phẩm từ vải thổ cẩm.
Từ những mô hình ban đầu do Tỉnh đoàn thanh niên xây dựng và tạo điều kiện phát triển, đến nay trên địa bàn hai huyện Quan Hóa, Mường Lát đã có gần 100 cơ sở dệt thổ cẩm (khoảng 300 khung dệt) và sản xuất các sản phẩm từ vải thổ cẩm, mỗi cơ sở đã tạo việc làm ổn định cho từ 3 đến 5 lao động, với mức thu nhập từ 30.000 đến 35.000 đồng/người/ngày. Ngoài sản xuất các sản phẩm như túi xách, ví, quần áo thổ cẩm... bán tại thị trấn Hồi Xuân và Khu Du lịch suối cá thần Cẩm Lương, hiện nay nhiều cơ sở sản xuất các mặt hàng từ vải thổ cẩm còn làm chăn, ga, gối để cung ứng cho các đồn biên phòng đóng trên địa bàn tỉnh; đồng thời sản xuất các loại thổ cẩm truyền thống dân tộc Thái, Mường phục vụ nhu cầu tiêu thụ của đồng bào tại địa phương.
Việc khôi phục nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại các huyện miền núi nói chung, hai huyện Mường Lát, Quan Hóa nói riêng có thể khẳng định đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt, tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi tiếp cận với kinh tế thị trường, yên tâm sản xuất, từ đó góp phần giúp đồng bào xóa đói, giảm nghèo và từng bước làm giàu tại địa phương.
(TTXTTM Thanh Hoá)