Trong hai năm qua, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đã nỗ lực thúc đẩy tiêu dùng, nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng cần thêm các biện pháp mạnh mẽ hơn để giải quyết tình trạng mất cân đối cung - cầu trong nền kinh tế.
Theo dữ liệu Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố ngày 9/3, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 1,3% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng tăng thứ năm liên tiếp và cao hơn mức tăng 0,2% của tháng 01/2026. Đây là mức tăng cao nhất trong 37 tháng và vượt dự báo tăng 0,8% trong cuộc khảo sát của Reuters.
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài chín ngày đã thúc đẩy du lịch nội địa và chi tiêu tiêu dùng, qua đó đẩy CPI tăng khi giá dịch vụ tăng mạnh. Giá vé máy bay tăng 29,1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi giá trang sức vàng tăng mạnh 76,6%, theo dữ liệu của NBS.
Dù vậy, các nhà phân tích cho rằng vẫn chưa chắc chắn liệu đà phục hồi của giá tiêu dùng có thể duy trì lâu dài hay không.
Zichun Huang, nhà kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, cho rằng căng thẳng tại Trung Đông sẽ đẩy lạm phát tăng trong thời gian giá năng lượng toàn cầu còn ở mức cao, đề cập đến việc giá dầu tăng mạnh sau khi Mỹ và Iran xung đột.
Tuy nhiên, kế hoạch 5 năm của Trung Quốc được công bố trọng tuần trước lại gây thất vọng về mức độ thúc đẩy nhu cầu nội địa. Theo Huang, điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ sự gia tăng lạm phát nào cũng có thể nhanh chóng suy giảm khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt.
Chỉ số CPI lõi - không bao gồm thực phẩm và nhiên liệu - tăng 1,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 0,8% của tháng 01/2026.
Tính theo tháng, CPI tăng 1% trong tháng 02/2026, so với mức tăng 0,2% của tháng 01/2026 và cao hơn dự báo tăng 0,5%.
Trong khi đó, nền kinh tế Trung Quốc vẫn chịu ảnh hưởng từ sự suy giảm kéo dài của thị trường bất động sản cùng với những bất ổn trong thương mại quốc tế, khi các chính sách bảo hộ của Mỹ tạo thêm thách thức cho các nhà hoạch định chính sách.
Bắc Kinh cho biết sẽ tiếp tục siết chặt tình trạng cạnh tranh quá mức và thúc đẩy việc loại bỏ các công suất sản xuất kém hiệu quả nhằm ổn định giá cả.
Dù vậy, xu hướng giảm phát trong nền kinh tế vẫn gây áp lực lên biên lợi nhuận của ngành sản xuất và làm gia tăng kỳ vọng giá cả tiếp tục giảm, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin thị trường.
Dữ liệu mới nhất cũng mang lại một số tín hiệu tích cực. Chỉ số giá sản xuất (PPI) trong tháng 02/2026 giảm 0,9% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm nhẹ nhất kể từ tháng 7/2024. Trước đó, PPI giảm 1,4% trong tháng 01/2026, trong khi các nhà kinh tế dự báo mức giảm 1,2%.
Theo Nhà thống kê Dong Lijuan của NBS, mức giảm nhẹ hơn của PPI phản ánh việc giá cả tăng trong một số ngành công nghệ cao và ngành mới nổi, cùng với các biện pháp quản lý công suất tại các ngành công nghiệp trọng điểm.
Trong tháng 02/2026, PPI tăng 0,4% so với tháng 01/2026, một phần nhờ giá dầu thô toàn cầu tăng và nhu cầu liên quan đến công nghệ.
Chính phủ Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trong năm nay ở mức 4,5-5%, thấp hơn mục tiêu “khoảng 5%” của năm trước, cho thấy sự sẵn sàng chấp nhận cải cách nhằm giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào nhu cầu từ bên ngoài.
Mục tiêu lạm phát CPI của chính phủ cho năm 2026 vẫn được giữ ở mức “khoảng 2%”. Theo cơ quan hoạch định chính sách nhà nước, mục tiêu này nhằm định hướng kỳ vọng của công chúng, củng cố niềm tin thị trường và đồng thời tạo dư địa cho điều hành chính sách vĩ mô cũng như các cải cách tiếp theo.
Trên thực tế, Trung Quốc đã nhiều năm không đạt được mục tiêu CPI hàng năm.
Chính phủ cũng cam kết triển khai các chính sách kinh tế vĩ mô “chủ động hơn” trong năm 2026. Ngân hàng trung ương đã cắt giảm một số lãi suất cho vay theo ngành trong tháng 01/2026 và mở rộng các gói tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghệ cũng như khu vực tư nhân quy mô nhỏ và vừa.
Theo Lynn Song, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc Đại lục tại ING, trừ khi cú sốc giá dầu mạnh và kéo dài hơn dự kiến, lạm phát sẽ không cản trở Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm nay.
Ông cho rằng vẫn còn dư địa để cắt giảm lãi suất trong quý II do nền kinh tế nhiều khả năng khởi đầu năm 2026 khá chậm, dù các nhà hoạch định chính sách cũng có thể lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn và trì hoãn việc nới lỏng.