Sự phục hồi của nền kinh tế thế giới cũng như việc giảm thuế nhập khẩu tại một số thị trường nhập khẩu chính như Nhật Bản và mới đây là Hiệp định tự do ASEAN - Trung Quốc có hiệu lực sẽ mở ra nhiều cơ hội lớn cho các mặt hàng thủy sản của Việt Nam trong năm 2010, trong đó có mặt hàng nhuyễn thể thân mềm (bao gồm mực, bạch tuộc, nghêu, sò…).
Theo số liệu thống kê của Tổng Cục Hải quan Việt Nam, tháng 1/2010, cả nước đã xuất khẩu được 7,4 nghìn tấn nhuyễn thể thân mềm, trị giá trên 27,4 triệu USD. Thị trường nhập khẩu chính là EU, Nhật Bản, Trung Quốc & Hồng Kông và ASEAN.
Tháng 1/2010, EU là thị trường nhập khẩu nhuyễn thể thân mềm lớn nhất của Việt Nam, chiếm 28,37% thị phần xuất khẩu của cả nước. Kim ngạch xuất khẩu nhuyễn thể thân mềm sang khối thị trường này đạt gần 7,8 triệu USD, tương đương với gần 2,6 nghìn tấn. Trước nguy cơ có thể tuột mất thị trường EU “béo bở” do những rào cản kỹ thuật, những yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt và những tiêu chuẩn mới khắt khe về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, đặc biệt những khó khăn của việc thực thi Quy định IUU, các doanh nghiệp nhuyễn thể thân mềm Việt Nam đã nỗ lực đồng hành cùng ngư dân, các chủ tàu và nậu vựa thực hiện tốt việc chứng thực nguồn gốc và cấp giấy chứng nhận cho hải sản khai thác xuất khẩu sang EU.
Ngoài EU, xuất khẩu nhuyễn thể thân mềm sang Nhật Bản trong tháng 1/2010 cũng đạt được kết quả đáng mừng. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản đạt gần 4,5 triệu USD, chiếm 16,38% thị phần xuất khẩu của Việt Nam. Theo các doanh nghiệp Việt Nam, xuất khẩu thủy sản Việt Nam nói chung và xuất khẩu mặt hàng nhuyễn thể thân mềm nói riêng sang Nhật Bản trong năm 2010 sẽ khả quan hơn năm 2009 nhờ Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (VJEPA). Theo đó, từ ngày 1/10/2009, 64 trong số 330 mặt hàng thủy sản xuất khẩu sang Nhật Bản đã được giảm thuế nhập khẩu, chiếm tới 71% thị phần xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Trung Quốc & Hồng Kông và ASEAN cũng là những thị trường được chú trọng xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2010. Tháng 1/2010, thị phần xuất khẩu nhuyễn thể thân mềm sang các thị trường này đạt gần 12%. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc & Hồng Kông đạt trên 1,7 triệu USD và sang ASEAN đạt 1,4 triệu USD.
Bên cạnh những thuận lợi xuất khẩu, các doanh nghiệp nhuyễn thể thân mềm Việt Nam vẫn tiếp tục “đau đầu” với bài toán nguyên liệu để sản xuất, xuất khẩu trong khi chi phí đầu vào như vốn, giá thức ăn chăn nuôi và giá xăng dầu ngày càng tăng cao, đặc biệt là thuế nhập khẩu nguyên liệu một số mặt hàng vẫn ở mức cao. Do vậy, hiện nay, hầu hết các nhà máy chế biến thủy sản chỉ hoạt động được khoảng từ 50 - 70% công suất.