Xu hướng nhập khẩu tôm năm 2007 của Nhật Bản

Sau Tuần lễ Vàng vào tháng 4 và tháng 5, thị trường tôm Nhật Bản lại chùng xuống và xu thế này kéo dài đến cuối tháng 6. Ðến đầu tháng 7, thị trường mới bắt đầu khởi động mua bán để chuẩn bị cho mùa tiêu thụ vào dịp hè 2007.

Nguồn cung cấp của các nước sản xuất tôm, nhất là tôm sú tại thời điểm tháng 8/2007 có thấp hơn dự kiến làm hạn chế nhu cầu NK tôm của Nhật Bản, mặc dù đồng yên vẫn yếu hơn so với đồng USD. Mua bán trên thị trường nội địa của Nhật có nhiều cải thiện, giá tôm sú tại khu vực bán buôn tăng hơn so với hồi tháng 6 và đầu tháng 7/2007.

Quí I năm 2007, NK tôm các loại của Nhật giảm gần 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng NK tôm nguyên liệu cũng giảm 14%, phần lớn là do sản lượng ở các nước thấp. Nguồn cung này giảm trung bình 2.000 tấn/tháng. Mặc dù vậy, khu vực kinh doanh phân phối có nhu cầu ít hơn đối với tôm vỏ (HLSO) nên đây là nhân tố chính của đợt suy giảm này.

Theo khảo sát chung về mậu dịch sau dịp Tuần lễ Vàng ở Nhật cho thấy nhu cầu đối với tôm vỏ (HLSO) của các tổ chức tiêu thụ và phân phối năm nay cũng thấp. Không có các cỡ tôm sú lớn 8- 12 và 13-15, các cỡ đang được tiêu thụ gồm từ 16-20 đến 41-50.

Mặt khác, nhu cầu đối với tôm nobashi để đuôi khá tốt, cao hơn năm 2006, nhất là các cỡ lớn từ 8-12 đến 16-20, trong đó khu vực phân phối là người tiêu thụ chính. Nhu cầu đối với nobashi ở khu vực dịch vụ thực phẩm tăng trên 10% so với năm ngoái. Ðiều này lý giải cho việc NK tôm vỏ thấp hơn, nhất là tôm sú trong quí I/2007.

Nhu cầu bán lẻ đối với tôm vỏ, khi bán dưới dạng tôm tươi/rã đông ở các siêu thị đã chuyển dịch từ tôm sú và tôm thẻ biển sang tôm chân trắng nuôi do yếu tố giá. Tuy nhiên, vào mùa hè, doanh số bán tôm chân trắng nguyên con tại các siêu thị ở Nhật thấp.

Ngoài ra, người tiêu dùng Nhật hiện nay ưa chuộng tôm thịt và tôm chế biến sẵn hơn là tôm nguyên con. Kể cả món tôm tempura truyền thống cũng không còn là lựa chọn hàng đầu cho chế biến tại các hộ gia đình Nhật trong mùa hè mà thay vào đó là tôm chín và sơ chế. Trong khi đó, tôm tempura lại trở thành thực đơn ăn hàng.

5 tháng đầu năm 2007, NK tôm vào Nhật giảm 7.575 tấn, bình quân mỗi tháng giảm 1.515 tấn. Tổng NK tôm nguyên liệu đông lạnh trong 5 tháng đầu năm 2007 giảm 10% so với cùng kỳ năm 2006. NK tôm chân trắng từ Thái Lan, Trung Quốc và Malaixia đều tăng. NK tôm sú từ Ấn Ðộ, Việt Nam, Bănglađét và Mianma của Nhật giảm do vụ thu hoạch đã kết thúc từ tháng 4. Ngoài ra, các nhà NK Mỹ chào mua tôm với giá cao đã thu hút nhiều nhà cung cấp tôm từ Inđônêxia.

Trong hai tháng hè, tháng 7& 8, các siêu thị ở Nhật thực hiện chiến dịch quảng bá thêm sản phẩm tôm sú cỡ lớn (13/15 & 16/20) đóng khay. Một số siêu thị đã tăng tỉ lệ bán ra tôm sú/tôm chân trắng lên 70:30 từ mức 50:50 trong 2 năm qua. Ngoài ra, các siêu thị còn đẩy mạnh bán tôm thẻ biển cỡ lớn do giá loài này giảm xuống bằng với giá tôm sú cùng cỡ. Nhu cầu đối với tôm thẻ biến và sú rằn bóc bỏ, bỏ đầu của các nhà tái chế biến của Nhật cũng rất lớn.

5 tháng đầu năm 2007, Nhật chủ yếu NK tôm chân trắng nguyên con từ Thái Lan do tôm của nước này không gặp phải vấn đề dư lượng kháng sinh. Bên cạnh đó, Hiệp định tự do thương mại song phương giữa Thái Lan và Nhật Bản cũng hỗ trợ thương mại tôm giữa hai nước.

Tỷ giá đồng yên/USD và các xu hướng nhu cầu trên thị trường Mỹ, EU và Ôxtrâylia sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến việc NK tôm của Nhật. Tháng 5, vào mùa thu hoạch tôm ở Châu Á, các nhà NK Nhật dự kiến giá tôm sú vỏ sẽ giảm đáng kể như đã từng xảy ra với tôm chân trắng, nhưng do sản lượng thấp nên tôm sú vẫn giữ giá khá ổn.

Giá NK đối với tôm nuôi của Ấn Ðộ và Việt Nam bằng nhau do tôm của VN bị kiểm tra dư lượng kháng sinh gắt gao hơn. Tuy nhiên, giá tôm chân trắng nuôi có thể giảm, nhất là đối với tôm Trung Quốc.

Ðáng lưu ý là các đợt khuyến mại tại nhiều siêu thị của Nhật đã quay trở lại với các cỡ tôm sú lớn. Nếu đánh giá từ mức nhu cầu khá tốt tại thời điểm hiện tại đối với tôm sú trên toàn cầu và cơ cấu nguồn cung cân đối thì thị trường tôm sú sẽ ổn định hơn so với tôm chân trắng.

Tôm chân trắng Trung Quốc có khả năng sẽ được chào bán nhiều hơn sang thị trường Nhật Bản, sau khi Mỹ ra lệnh lưu giữ tự động tôm nuôi Trung Quốc. Ðồng thời, Mỹ sẽ có nhu cầu cao hơn đối với tôm chân trắng Thái Lan và các nước Châu Á, nhất là đối với các sản phẩm chín và bao bột bánh mì.