Trước tình hình giá thép tăng gây ra rất nhiều khó khăn cho các nhà thầu xây dựng và người xây nhà vì phát sinh chi phí.
Nhiều công ty đã phải tạm ngưng nhận hợp đồng xây dựng mới vì không thể tính được giá thép sẽ tăng lên đến mức nào.
Tổng Công ty Thép Việt Nam (SSC) chi nhánh tại TPHCM cho biết, công ty dù đã sản xuất được phôi thép nhưng vẫn phải nhập đến 40% trong tổng lượng phôi sản xuất hằng tháng nên phải tăng giá. Giá bán thép cuộn giao tại nhà máy của SSC bình quân 12,5 triệu đồng/tấn (ngày 22/1), trong khi thương hiệu của Pomina là 12,6 triệu đồng/tấn hoặc 12,76 triệu đồng/tấn của Vina Kyoei.
So với mức giá giao tại nhà máy của các doanh nghiệp sản xuất, rõ ràng khi thép đến tay người tiêu dùng đã bị đội lên hàng triệu đồng/tấn vì qua quá nhiều tầng nấc trung gian bán hàng.
Theo chủ tịch Hiệp hội Thép VN (VSA), giá thép biến động mạnh là do ngành thép VN phụ thuộc quá lớn vào lượng phôi thép nhập khẩu. Ngay khi Trung Quốc điều chỉnh thuế xuất khẩu phôi thép từ 15% lên 25%, thép thành phẩm từ 10% lên 15%, áp dụng từ ngày 1-1-2008, ngay lập tức giá thép trong nước đã tăng lên 200.000-300.000 đồng/tấn để "đón đầu".
Tiếp sau đó là giá phôi thép vượt ngưỡng 700 USD/tấn để leo lên mức 705-710 USD/tấn, giá thép lại tiếp tục tăng thêm. "Tình hình phôi thép đang hết sức căng thẳng khi giá phôi nhập khẩu nguồn từ Trung Quốc chào bán cho các doanh nghiệp ở mức 720-725 USD/tấn.
Trước việc giá thép tăng cao, nhiều doanh nghiệp đã tính tới chuyện nhập khẩu thép thành phẩm. Nếu nhập thép thành phẩm từ Trung Quốc về bán, mỗi tấn thép sẽ rẻ hơn 200.000-250.000 đồng/tấn so với thép trong nước sản xuất do thuế thép thành phẩm thấp hơn so với nhập phôi. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng chỉ nhập thép cuộn, còn thép cây bán không được vì người tiêu dùng trong nước không chuộng lắm.
Theo VSA, lượng thép cuộn nhập khẩu đã tăng vọt từ cuối năm 2007, ước có khoảng 36.000 tấn thép đã được nhập về trong tháng 12-2007, nâng tổng lượng nhập khẩu của cả năm 2007 lên mức 459.000 tấn, tăng gấp ba lần so với năm 2006.
Tuy nhiên, chất lượng thép nhập cũng có vấn đề. Các loại thép cuộn nhập khẩu từ Trung Quốc phần lớn được sản xuất tại các nhà máy ở "tỉnh lẻ”, chất lượng không rõ ràng và thường được các công ty thương mại khi nhập khẩu về bán lẫn với thép trong nước sản xuất theo tỉ lệ 3:7. Riêng với những công trình dân dụng, rất ít nhà thầu chọn mua thép của Trung Quốc vì sợ chất lượng không ổn định.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Khoa học - công nghệ, Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm định chất lượng thép, qui định về xuất xứ hàng hóa để ngăn chặn gian lận thương mại, không cho sản phẩm thép kém chất lượng nhập khẩu vào VN.