Cuộc xung đột đã gây ra gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, với hàng triệu thùng dầu bị ngừng sản xuất do Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
IMF dự kiến công bố nhiều kịch bản trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới vào ngày 14/4. Trong một bài viết ngày 30/3, tổ chức này đã phát tín hiệu có thể hạ dự báo tăng trưởng do tác động của xung đột và điều kiện tài chính thắt chặt hơn. Trước khi xung đột xảy ra, IMF từng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu đạt 3,3% trong năm 2026 và 3,2% trong năm 2027 khi các nền kinh tế tiếp tục phục hồi sau đại dịch.
“Hiện tại, mọi kịch bản đều dẫn tới giá cả cao hơn và tăng trưởng chậm hơn,” bà Georgieva nói, đồng thời nhấn mạnh thế giới đang đối mặt với mức độ bất định cao do căng thẳng địa chính trị, tiến bộ công nghệ, biến đổi khí hậu và thay đổi nhân khẩu học.
Nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm khoảng 13% do xung đột, ảnh hưởng dây chuyển đến các ngành liên quan như khí helium và phân bón.
Ngay cả khi xung đột sớm được giải quyết và hoạt động phục hồi tích cực, IMF vẫn dự kiến hạ dự báo tăng trưởng và nâng dự báo lạm pháttoàn cầu. Nếu xung đột kéo dài, tác động tiêu cực sẽ lớn hơn đáng kể.
Bà Georgieva cảnh báo các quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương, đặc biệt là những nước không có nguồn dự trữ năng lượng, sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Nhiều quốc gia hiện gần như không còn dư địa tài khóa để hỗ trợ người dân ứng phó với đà tăng giá, qua đó làm gia tăng nguy cơ bất ổn xã hội. Một số nước đã yêu cầu hỗ trợ tài chính từ IMF, dù bà không nêu cụ thể tên quốc gia. IMF có thể mở rộng quy mô một số chương trình cho vay hiện có để đáp ứng nhu cầu.
Khoảng 85% thành viên IMF là các nước nhập khẩu năng lượng. Bà Georgieva cũng cho rằng các chương trình trợ giá năng lượng diện rộng không phải là giải pháp phù hợp, đồng thời kêu gọi các chính phủ tránh các khoản chi có thể làm gia tăng áp lực lạm phát.
Đáng chú ý, các nước xuất khẩu năng lượng cũng bị ảnh hưởng. Theo bà Georgieva, Qatar dự kiến cần 3 - 5 năm để khôi phục 17% sản lượng khí tự nhiên do thiệt hại cơ sở hạ tầng. Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết đã có 72 cơ sở năng lượng bị hư hại trong xung đột, trong đó khoảng một phần ba chịu thiệt hại nghiêm trọng.
“Ngay cả khi xung đột chấm dứt ngay hôm nay, những tác động tiêu cực đối với phần còn lại của thế giới vẫn sẽ kéo dài”, bà Georgieva nhận định.
Sau khi xung đột Trung Đông diễn ra vào ngày 28/2, Iran đã gần như đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng tăng mạnh. Giá dầu Brent đã chốt phiên gần 110 USD/thùng trong ngày 6/7, trong khi giá dầu giao ngay từ Trung Đông cao hơn đáng kể so với mức này.
Lãnh đạo của IMF, IEA và WB tuần trước cho biết sẽ phối hợp đánh giá tác động năng lượng và kinh tế từ xung đột.
IMF cũng đang phối hợp với Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) theo dõi an ninh lương thực.
Theo WFP, hàng triệu người có thể đối mặt với nạn đói nghiêm trọng nếu xung đột kéo dài đến tháng 6/2026. IMF hiện chưa ghi nhận khủng hoảng lương thực trên diện rộng, nhưng cảnh báo nguy cơ này có thể xuất hiện nếu nguồn cung phân bón bị gián đoạn.