|
Mâu thuẫn lần này của Nga - Ukraine chính là tranh chấp về giá cả, Nga yêu cầu Ukraine thu mua khí đốt theo giá thị trường, nhưng Ukraine lại không chấp nhận. Nga bán khí đốt cho Ukraine với giá ban đầu là 179,5USD/1000 m3 và tăng lên 250 USD, sau đó lại tăng lên 450 USD. Itar-Tass dẫn lời Thủ tướng Vladimir Putin cho hay rằng, sau khi Liên Xô cũ sụp đổ, Nga đã cung cấp khí đốt cho Ukraine với giá thấp nhất trong một thời gian dài, cho đến nay phía Nga đã “hỗ trợ kinh tế” cho Ukraine trong lĩnh vực khí đốt lên đến 47 tỷ USD.
Ngoài ra, Nga còn chỉ trích Ukraine đã chậm trễ trong việc trả nợ cho Nga. Theo Tập đoàn Gazprom, Ukraine vẫn chưa trả hết món nợ khí đốt trị giá hơn 600 triệu USD của Nga. Nhưng Ukraine đã phủ nhận điều này, Ukraine đã hoàn trả tất cả chi phí thu mua khí đốt của Nga, hiện tại không còn mắc nợ Nga một món nợ nào.
Theo rất nhiều nhà phân tích, thông qua tranh chấp giá cả, không khó để nhận ra rằng trong những năm gần đây Nga đã dựa vào con át chủ bài về năng lượng, tích cực gây sức ép cho Ukraine dựa vào NATO với ý đồ nắm bắt quyền chủ động quan hệ hai nước Nga - Ukraine.
Sau “cuộc cách mạng Cam” xảy ra năm 2004, Ukraine đã tích cực dựa vào phương Tây, xa rời Nga khiến Nga cảm thấy bất mãn. Trong một buổi họp báo, ông Putin đã giải thích lý do tại sao Nga cung cấp khí đốt cho Belarus với giá thấp, do Nga và Belarus là Nhà nước liên minh, ngoài ra Nga có 50% cổ phần trong hệ thống đường ống vận chuyển. Ngụ ý của nó là, nếu Ukraine và Nga thiết lập quan hệ như trên, thì Nga cũng có thể cung cấp khí đốt với giá thấp.
Giới truyền thông Nga phân tích, việc Nga “gián đoạn khí đốt” của Ukraine cũng nhằm tăng mâu thuẫn giữa Tổng thống Viktor Yushchenko và Thủ tướng Yulia Tymoshenko, làm tan rã phe cánh “cách mạng màu cam” ở mức cao nhất. Ngoài ra, trong xung đột giữa Nga và Georgia vào tháng 8 năm ngoái, lập trường của Ukraine cũng làm sâu thêm vết nứt giữa hai nước. Ngày 24/12/08, Tổng thống Medvedev đã trả lời phỏng vấn trên các báo đài, Nga sẽ “không quên” sự giúp đỡ của Ukraine cho Ossetia khi Georgia tấn công Nam Ossetia, đặc biệt là Ukraine đã hỗ trợ về vũ khí và phái quân đội tinh nhuệ cho Ossetia, điều này đã làm tổn hại đến quan hệ Nga - Ukraine.
Ngoài việc làm thế nào để đối phó với vấn đề Gruzia, hai nước đã có những bất đồng nghiêm trọng trong việc Ukraine cố gắng gia nhập NATO và việc cho hải quân Nga trên biển Đen thuê cảng Sevastopol của Ukraine. Ngày 19/12 năm ngoái, Ukraine và Mỹ ký kết hiến chương hợp tác chiến lược khiến cho Nga cảm thấy áp lực đến từ NATO của Mỹ. Ngoài ra, để đối phó với Hạm đội Biển Đen của Nga, Mỹ còn chuẩn bị cung cấp cho Ukraine rất nhiều tàu chiến. Về vấn đề này, Thủ tướng Putin nhấn mạnh, nếu Ukraine gia nhập vào NATO, Nga có quyền áp dụng “biện pháp đối phó”, về lý thuyết sẽ không loại trừ khả năng phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Ukraine.
Tác động quá lớn từ cuộc tranh chấp khí đốt. Theo các nhà phân tích, Nga và Ukraine không chỉ là cuộc xung đột về lợi ích, mà còn tồn tại mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau. Cho dù cố gắng tránh cho khủng hoảng mở rộng và leo thang, nhưng vẫn phải phù hợp với lợi ích chung. Hai bên sẽ phải tập trung giải quyết tranh chấp. Giai đoạn sau này, Nga, Ukraine và EU có thực sự hóa giải mâu thuẫn và xung đột được hay không sẽ là điều quan tâm lớn của cộng đồng quốc tế.
( Vitinfo) |