Bộ Năng lượng Mỹ vừa công bố báo cáo về diễn biến thị trường năng lượng thế giới, trong đó nhận định giá dầu mỏ có thể lên tới 200 USD/thùng vào năm 2035.
Báo cáo cho rằng Nga, Kazhakhstan và Brazil sẽ là những quốc gia chủ yếu bảo đảm cho sự gia tăng sản lượng dầu mỏ thế giới và nêu rõ: “Sau khi giá dầu mỏ suy giảm mạnh vào 6 tháng cuối năm 2008 do nền kinh tế thế giới lâm vào khủng hoảng, giá dầu mỏ sẽ tăng mạnh cùng với nhịp độ tăng trưởng của kinh tế thế giới. Nhu cầu dầu mỏ thế giới sẽ tăng từ 84 triệu thùng của năm 2009 lên khoảng 111 triệu thùng trong năm 2035. Về cơ bản, nhu cầu này sẽ được thỏa mãn nhờ sự gia tăng sản lượng của các nước không tham gia OPEC như Brazil, Nga và Kazhakhstan. Giới chuyên gia của Bộ Năng lượng Mỹ cho rằng đầu tư mới cho việc hiện đại hoá cơ sở hạ tầng ở 3 nước nói trên sẽ thúc đẩy việc gia tăng sản lượng dầu mỏ.
Các chuyên gia Mỹ vẽ ra những triển vọng tương đối tốt đẹp đối với Nga trong 20-25 năm tới. Với giá dầu mỏ tăng cao, nước Nga sẽ không phải chật vật với tình trạng thâm hụt ngân sách (để ngân sách Nga không bị thâm hụt, giá dầu phải ở mức 120 USD/thùng), mà còn có thể dùng số tiền dôi dư để chi cho hiện đại hoá và đa dạng hoá nền kinh tế.
Tuy nhiên, một số chuyên gia thế giới lại tỏ ý nghi ngờ đánh giá này và cho rằng trên thực tế nước Nga chưa hội đủ điều kiện để tăng sản lượng dầu mỏ. Ông Mikhail Krutikhin, chuyên gia phân tích hàng đầu của tạp chí “Thăm dò và khai thác”, nhận xét: “Trong điều kiện hiện nay, Nga chưa thể gia tăng khai thác dầu mỏ”. Để gia tăng sản lượng, nước Nga cần tiến hành những thay đổi về cơ cấu và luật pháp, cải cách hệ thống thuế khóa trong ngành dầu khí. Các nhà khai thác dầu mỏ hiện đang rất khốn khổ vì thuế giá trị gia tăng. Ông Krutikhin nói: “Với hệ thống thuế hiện nay, chính phủ thu lại đến 95% khoản tiền thu được do giá dầu mỏ tăng, dưới hình thức thuế. Để các công ty có tiền dành cho thăm dò và khai thác thì cần phải có những thay đổi về thuế và cơ cấu”. Ông cho rằng cần khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ, bởi vì cần phải có các công ty nhỏ để khai thác những mỏ dầu nhỏ. Theo ông, trong thời gian tới, bản thân nước Nga cũng sẽ thiếu dầu mỏ và không loại trừ khả năng kinh tế thế giới sẽ rơi vào tình trạng suy thoái mới. Như vậy, giá dầu mỏ sẽ giảm đáng kể.
Trong khi đó, ngành công nghiệp dầu mỏ Mỹ sẽ bị co lại. Mỹ hiện sản xuất 5,4 triệu thùng dầu mỏ/ngày, và con số này sẽ tăng lên 6,1 triệu thùng/ngày năm 2019, nhưng sau đó sẽ liên tục giảm sút.
Ngay cả Chính phủ Nga cũng chưa tính đến việc gia tăng mạnh mẽ khối lượng khai thác dầu mỏ trong vòng 25 năm tới. “Chiến lược năng lượng của Nga” dự tính sản lượng dầu mỏ từ năm 2005 đến năm 2035 chỉ tăng 13-14 %, có nghĩa là từ 470,2 triệu tấn đến 535 triệu tấn. Ngoài ra, tỷ lệ tăng sản lượng dầu mỏ bình thậm chí còn thấp hơn 0,5%/năm. Theo các chuyên gia, với tình hình hiện nay của ngành dầu khí, sản lượng dầu mỏ tối đa của Nga chỉ có thể ở mức 500-505 triệu tấn/năm, thậm chí còn thấp hơn.
Sản lượng dầu mỏ của Nga có thể sẽ thấp hơn, nếu xảy ra một hai kịch bản sau đây. Thứ nhất, từ nay đến năm 2035, thế giới chuyển từ sử dụng dầu mỏ sang sử dụng các nguồn năng lượng khác. Chuyên gia Krutikhin cho rằng “10 năm tới có thể sẽ là 10 năm của khí đốt”. Kịch bản thứ hai là xảy cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới mới, kéo theo sự đình đốn trong lĩnh vực khai thác dầu mỏ. Trong dự báo về tình hình phát triển kinh tế thời kỳ đến năm 2030, các chuyên gia kinh tế Nga đã cảnh báo về sự phát triển theo chu kỳ của kinh tế thế giới và một cuộc khủng hoảng mới có thể xảy ra vào năm 2018, khiến giá dầu mỏ có thể sẽ giảm mạnh từ 90 USD/thùng hiện nay xuống 60 USD/thùng, thậm chí còn 40 USD/thùng.
(Theo Tầm Nhìn)