Ngành dệt may: Đầu tư cho sản xuất tinh gọn

Hiệp hội dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết: Trong 10 tháng đầu năm 2010, kim ngạch xuất khẩu dệt may cả nước đạt trên 9,1 tỷ USD, dự kiến trong năm nay toàn ngành sẽ về đích 11 tỷ USD. Hầu hết các thị trường đều có mức tăng trưởng cao, chẳng hạn thị trường EU từ tháng 9 tăng trưởng trên 7%; Nhật Bản tăng 14,7% và Nga tăng 5%... Bên cạnh đó, do tác động của Hiệp định tự do thương mại giữa Hàn Quốc và ASEAN nên xuất khẩu hàng dệt may vào thị trường Hàn Quốc đã có mức tăng ấn tượng, trên 80% so với cùng kỳ. Đây là thành công trong đàm phán của Việt Nam với Hàn Quốc, khâu cắt và may được hưởng thuế ưu đãi. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp dệt của Italia đang muốn chuyển dịch sang Việt Nam đầu tư trong lĩnh vực dệt, nhuộm, là thời cơ lớn cho các doanh nghiệp của Việt Nam phát triển thị trường xuất khẩu trong thời gian tới.

Theo đánh giá của Vitas, hiện nhiều doanh nghiệp đã có thỏa thuận đơn hàng đến hết quí I/2011. Các doanh nghiệp đang đẩy nhanh sản xuất và giao hàng cho những tháng còn lại của năm 2010. Tuy nhiên, khó khăn đối với các doanh nghiệp trong những tháng cuối năm 2010 và sang 2011 là sự tăng giá đột biến của các nguyên liệu đầu vào như giá bông, xơ tăng cao đột biến, kéo theo chí phí sản xuất đầu vào tăng, giá điện tăng, vấn đề ổn định lao động, thị trường…

Nhiều doanh nghiệp cho biết, nếu như về thị trường xuất khẩu, họ đã nhận nhiều đơn hàng và có nhiều cơ hội chọn lựa khách hàng thì hoạt động sản xuất kinh doanh lại đang gặp nhiều khó khăn. Như chi phí đầu vào phát sinh thêm nhiều khoản mới so với trước, bên cạnh đó là việc biến động của tỷ giá trên thị trường. Mặc dù giá USD tại các ngân hàng vẫn niêm yết giá 19.500 nhưng trong những ngày gần đây giá USD trên thị trường tự do đã vọt lên gần 21.000 đồng/USD. Trong khi, doanh thu của doanh nghiệp không tăng mấy, do chi phí nguyên vật liệu tăng mạnh nên khó có thể có được mức lợi nhuận cao.

Để ứng phó với những khó khăn mới này, nhiều doanh nghiệp trong ngành dệt may đã áp dụng “lean manufacturing”, gọi tắt là Lean. Đây là phương pháp sản xuất tinh gọn, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm thời gian gia công sản phẩm, giải quyết các khâu sản xuất thường bị ứ đọng trước đây.

Đại diện Tổng công ty cổ phần dệt may Hịa Thọ (Đà Nẵng)- một trong những doanh nghiệp áp dụng thành công mô hình sản xuất này- chia sẻ: Giống như các doanh nghiệp khác trong ngành dệt may, Hịa Thọ cũng phải đối mặt với tình trạng biến động lao động và phải bố trí tăng ca để đảm bảo các hợp đồng xuất khẩu. Công ty đã triển khai Lean tại Nhà máy may 1 từ cuối năm 2009. Đến thời điểm này, giai đoạn 1 của triển khai Lean đã hoàn tất và đang hoàn tất các bước chuẩn bị để triển khai giai đoạn 2. Kết quả bước đầu cho thấy, sau khi áp dụng Lean, nhà máy không cần phải tăng ca nhưng vẫn đảm bảo năng suất tăng khoảng 22%. Ngoài ra, qua thực tế áp dụng Lean, tâm lý lao động của công nhân trở nên tích cực hơn khi họ chủ động kiểm soát được dây chuyền sản xuất nhờ các thông tin về nhịp thời gian, sản phẩm đã làm, tỷ lệ hoàn thành,... Các thông tin này được cập nhật thường xuyên trên hệ thống giám sát chuyền may. Hy vọng khi triển khai Lean giai đoạn 2, bắt đầu từ tháng 9/2010, công ty dự kiến sẽ tăng năng suất lên 18 - 20%.

Còn tại Công ty may Sài Gòn 3, ông Phạm Xuân Hồng- Tổng giám đốc công ty cho biết: May Sài Gòn 3 đã đầu tư hơn 5 tỷ USD vào máy móc sản xuất từ đầu năm tới nay. Mức đầu tư này không nhỏ nhưng giúp doanh nghiệp tăng sản lượng và chuẩn hóa quá trình sản xuất. Công ty còn nâng cao tỷ trọng sản xuất FOB (chủ động về nguyên liệu để bán ra thành phẩm, thay vì gia công sản phẩm đặt trước) lên 65% so với 40% năm 2009. Nhờ tiết kiệm được chi tiêu từ nhiều nguồn nên năm nay mức lương bình quân của công nhân đạt 4,5 triệu/người/tháng, công ty còn dự kiến sẽ thưởng 2 tháng lương cho mỗi công nhân trong dịp tết Tân Mão tới.

Tổng công ty may Việt Tiến cũng cho biết, đã áp dụng Lean từ năm 2007, bắt đầu với một vài xí nghiệp trực thuộc, và đến nay đã nhân rộng cho toàn tổng công ty. Nhờ áp dụng Lean, đến nay năng suất lao động ở Việt Tiến tăng cao hơn 30% so với trước. Ngoài Việt Tiến, Tập đoàn Dệt may còn có nhiều công ty khác như May 10, Nhà Bè... cũng đang áp dụng các quy trình cải tiến sản xuất tinh gọn và một số tiêu chuẩn như ISO, 5S…

Theo Công Thương