Theo thông tin từ Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), nhiều doanh nghiệp (DN) chế biến, XK thuỷ sản phản ánh rằng, các lô hàng thủy sản nhập khẩu (gồm các loại cá, tôm, mực, bạch tuộc đông lạnh, được nhập khẩu làm nguyên liệu để chế biến tái xuất khẩu) của họ đang bị dồn ứ tại các cửa khẩu (cảng biển, cảng hàng không...) do một số quy định tại Công văn số 898/TY-KD của Cục Thú y ban hành ngày 03/6/2009 nhằm hướng dẫn tạm thời về việc kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển cửa khẩu, kho ngoại quan, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam.
Trong khi, các quy định của FAO, WHO và OIE và thông lệ thương mại quốc tế, các thủy sản và sản phẩm thủy sản đông lạnh, đã trải qua quá trình cấp đông ở nhiệt độ âm sâu (dưới -250C), là nhóm sản phẩm không còn chứa các nguy cơ gây dịch bệnh cho người và động vật.
Đồng thời, trước đây, Bộ Thủy sản cũng đã thống nhất với Bộ NN&PTNT và Bộ Tài chính về phạm vi và đối tượng kiểm dịch thú y thủy sản và sản phẩm thủy sản. Tại Quyết định số 05/2003/QĐ-BTS ngày 29/4/2003 của Bộ trưởng Bộ Thủy sản sửa đổi và bổ sung Phụ lục I (Phần Thủy sản) đã quy định rõ đối tượng kiểm dịch là các sản phẩm sống, tươi, có hoặc không ướp đá, chưa qua chế biến, nghĩa là không áp dụng cho sản phẩm đã qua chế biến đông lạnh, nấu chín.
Nhưng những khó khăn, ách tắc và phiền toái không cần thiết trong việc kiểm dịch thú y hàng thủy sản và sản phẩm thủy sản đông lạnh theo quy định của Công văn số 898/TY-KD của Cục Thú y đã và đang kéo dài thời gian thông quan, tăng thêm chi phí kiểm dịch, lưu kho, bãi, và càng khiến khó khăn của DN thêm nghiêm trọng.
Lãnh đạo Cục Thú y cho biết, những quy định trong văn bản này mới là quy định tạm thời và nhằm triển khai thực hiện Quyết định số 1427/QĐ-BNN-TCCB ngày 20/05/2009 của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT về phân công thực hiện nhiệm vụ thú ý thủy sản cho Cục Thú y, Cục Nuôi trồng Thủy sản và Nafiqad. Cục sẵn sàng tiếp thu và giải quyết những khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp thủy sản được thuận lợi hơn trong sản xuất, chế biến xuất nhập khẩu hàng thủy sản.
Trong khi chờ đợi Bộ NN&PTNT ban hành Thông tư quy định chính thức về quy trình, thủ tục kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản, VASEP đã kiến nghị Bộ trưởng Bộ NN&PTNT xem xét và khẩn trương chỉ đạo Cục Thú y sửa đổi một số quy định tại văn bản nói trên, cụ thể như sau:
- Quy định rõ hàng thủy sản đông lạnh và sản phẩm thủy sản đông lạnh không thuộc diện phải thực hiện thủ tục đăng ký và kiểm dịch thú y.
- Bãi bỏ thủ tục đăng ký và kiểm dịch với Cục Thú y đối với hàng thủy sản đông lạnh, nhập khẩu dùng làm thực phẩm và không dùng làm thực phẩm theo hướng dẫn tại Công văn số 898/TY-KD ngày 03/6/2009 và Công văn số 615/TY-KD ngày 20/4/2009 của Cục Thú y.
- Để giảm bớt đầu mối quản lý Nhà nước, nhằm đơn giản hoá thủ tục hành chính, giảm bớt phiền hà, tiết kiệm thời gian và chi phí của doanh nghiệp, kiến nghị ông Bộ trưởng chỉ đạo Cục Thú y ủy quyền cho Nafiqad thực hiện các thủ tục kiểm dịch đối với những lô hàng thủy sản thuộc diện phải đăng ký, kiểm dịch thú y (thí dụ: hàng thủy sản sống, tươi, chưa chế biến,...).
Một số quy định tại Công văn số 898/TY-KD được sửa đổi sẽ làm giảm bớt khó khăn, thủ tục phiền hà cho DN, nhất là trong điều kiện khó khăn về thiếu nguyên liệu hiện nay, đồng thời giúp DN có thêm điều kiện thực hiện mục tiêu chế biến và xuất khẩu thủy sản theo kế hoạch của Nhà nước.