Cú sốc giá dầu do các cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến các chính phủ và ngân hàng trung ương lo ngại về tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.
Trong tháng 02/2026, Nhật Bản vẫn hưởng lợi từ nhu cầu nước ngoài mạnh mẽ. Tổng giá trị xuất khẩu tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo 1,6% của thị trường nhờ nhu cầu vững từ châu Á. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu lại giảm 0,5%.
Thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách là cuộc chiến Trung Đông đã làm thay đổi đáng kể bức tranh rủi ro đối với doanh nghiệp, người tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế nói chung.
Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, đặc biệt dễ bị tổn thương trước các gián đoạn nguồn cung dầu và nguyên liệu. Ông Koki Akimoto, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Daiwa, nhận định nếu tình trạng này kéo dài, xuất khẩu của Nhật Bản có thể bị ảnh hưởng trong thời gian tới.
Một số nhà sản xuất hóa chất trong nước đã bắt đầu cắt giảm sản lượng do thiếu hụt nguồn cung naphtha, và các ngành khác có thể chịu tác động tương tự sau vài tháng. Ngoài ra, xuất khẩu ô tô sang Trung Đông cũng được dự báo sẽ suy giảm trong thời gian tới.
Về cơ cấu thị trường, xuất khẩu sang Mỹ giảm 8% trong tháng 02/2026 so với cùng kỳ năm trước, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 10,9%. Ngược lại, xuất khẩu sang phần còn lại của châu Á tăng 2,8%.
Nền kinh tế Nhật Bản đang cho thấy dấu hiệu phục hồi vừa phải, với tăng trưởng quý IV/2025 được điều chỉnh lên mức 1,3% theo năm nhờ đầu tư doanh nghiệp mạnh. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo giá dầu tăng đang làm gia tăng nguy cơ “lạm phát đình trệ”, có thể gây áp lực lên nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách, nhưng vẫn duy trì xu hướng thắt chặt do đồng yên yếu và giá dầu cao gây áp lực lạm phát.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của Nhật tăng 10,2% trong tháng 02/2026 so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn dự báo 11,5%. Nhật Bản ghi nhận thặng dư thương mại 57,3 tỷ yên (khoảng 360,65 triệu USD), trái ngược với dự báo thâm hụt lớn trước đó.
Các chuyên gia nhận định việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong ngắn hạn sẽ khiến giá dầu và hàng hóa nhập khẩu từ Trung Đông tăng cao, trong khi khối lượng nhập khẩu có thể giảm do nhu cầu tổng thể suy yếu.